> ## Documentation Index
> Fetch the complete documentation index at: https://docs.kaspert.be/llms.txt
> Use this file to discover all available pages before exploring further.

# Kasboek-categorieën beheren voor overzichtelijke boekhouding

> Maak, hernoem, archiveer en verwijder kasboek-categorieën om je boekingen georganiseerd te houden en je jaarrapporten betekenisvol en duidelijk.

Categorieën zijn de labels die je aan elke transactie in je kasboek hangt. Zonder categorieën is je kasboek gewoon een lijst met cijfers; met categorieën zie je in één oogopslag hoeveel je groep uitgaf aan kamp, hoeveel er binnenkwam via lidgelden, of welk deel van je budget naar vervoer ging. Een goed categoriebeleid loont bij het genereren van het jaarrapport of bij het presenteren van je financiën op de *algemene vergadering*: duidelijke, consistente categorieën maken de uitsplitsing per categorie meteen leesbaar voor elk bestuurslid.

## Categorieën beheren

Ga naar het tabblad **Kasboek → Categorieën** om de categorieën van je organisatie te beheren. Wijzigingen worden meteen doorgevoerd en zijn zichtbaar voor alle gebruikers in je organisatie.

### Een nieuwe categorie aanmaken

<Steps>
  <Step title="Open het tabblad Categorieën">
    Op de Kasboek-pagina (`/dashboard`), klik op het tabblad **Categorieën** in de navigatiebalk onder de balanssamenvatting.
  </Step>

  <Step title="Typ de categorienaam">
    Voer de naam in het invoerveld bovenaan in (bijv. `Kamp`, `Lidgeld` of `Fuif`).
  </Step>

  <Step title="Opslaan">
    Klik op **Toevoegen** of druk op <kbd>Enter</kbd>. De categorie verschijnt in de actieve lijst en is meteen beschikbaar in de dropdown van het transactieformulier.
  </Step>
</Steps>

<Tip>
  Gebruik korte, beschrijvende namen: ze verschijnen in dropdownmenu's, de transactielijst, het categorieoverzicht en in geëxporteerde rapporten. Lange namen worden afgekapt in smalle kolommen.
</Tip>

### Een categorie hernoemen

Klik op het **potlood-icoon** naast een actieve categorie om de bewerkingsmodus te openen. Typ de nieuwe naam en druk op <kbd>Enter</kbd> of klik op het vinkje om te bevestigen. Kaspert werkt **alle bestaande transacties** die naar de oude categorienaam verwijzen automatisch bij, zodat je historische records consistent blijven.

### Een categorie archiveren

Klik op het **prullenbak-icoon** naast een categorie om ze te verwijderen. Kaspert controleert of er momenteel transacties aan deze categorie gekoppeld zijn:

* **Geen transacties gekoppeld**: de categorie wordt permanent verwijderd.
* **Transacties bestaan**: de categorie wordt **gearchiveerd** (soft-deleted) in plaats van verwijderd. Gearchiveerde categorieën verschijnen niet meer in de dropdown wanneer je een nieuwe transactie boekt, maar alle bestaande transacties behouden hun categorielabel. Hun bedragen verschijnen nog steeds in het categorieoverzicht.

Om een gearchiveerde categorie te herstellen, scroll je naar de sectie **Gearchiveerd** onderaan het tabblad Categorieën en klik je op het **herstel-icoon** naast de categorie die je wilt reactiveren.

<Note>
  Categorieën zijn gekoppeld aan je **organisatie**, niet aan een individueel werkjaar. Een categorie die je dit seizoen aanmaakt, is beschikbaar in alle toekomstige seizoenen en verschijnt in de overzichten voor alle vorige seizoenen waarin ze gebruikt is.
</Note>

## Voorgestelde categorieën voor een jeugdvereniging

Als je Kaspert instelt voor een nieuwe groep, zijn dit enkele veelvoorkomende categorienamen die door Vlaamse jeugdverenigingen worden gebruikt:

| Categorie     | Typisch gebruik                              |
| ------------- | -------------------------------------------- |
| `Kamp`        | Kampkosten: eten, huur terrein, activiteiten |
| `Lidgeld`     | Jaarlijkse lidgelden                         |
| `Uitstap`     | Daguitstappen en excursies                   |
| `Materiaal`   | Materiaal, knutselspullen, gereedschap       |
| `Sponsor`     | Donaties en sponsoring                       |
| `Fuif`        | Opbrengsten en kosten fuiven                 |
| `Voedsel`     | Wekelijkse snacks en eten op activiteiten    |
| `Transport`   | Busverhuur, brandstof, reiskosten            |
| `Verzekering` | Verzekeringspremies                          |

Je bent niet verplicht om deze namen te gebruiken: maak de categorieën aan die passen bij de manier waarop je groep haar financiën organiseert.

## Categorieoverzicht

Schakel over naar het tabblad **Analyse** in het Kasboek om een visuele uitsplitsing te zien van inkomsten en onkosten per categorie voor het geselecteerde werkjaar. Elke categorie wordt getoond met het totaalbedrag naast een proportionele balk, zodat je in één oogopslag uitgaven per domein kunt vergelijken. De uitsplitsing is opgedeeld in aparte secties voor inkomstencategorieën en uitgavencategorieën.

<Info>
  Het categorieoverzicht omvat alleen transacties in het momenteel geselecteerde werkjaar. Wijzig de werkjaarselector rechtsboven om verschillende seizoenen te vergelijken.
</Info>